Wojna peloponeska

Po wojnach z Persją nie było dane Grecji odpocząć. Szybko rozgorzał konflikt między Spartą a Atenami, angażując niemal wszystkie inne polis. Jako przyczyny tegoż konfliktu wymienia się najczęściej niezadowolenie Sparty z powody dominacji Aten oraz obawę przed demokratycznym ustrojem tychże, godzącym w hierarchiczny i militarny charakter państwa Spartiatów. Przyczyną bezpośrednią, jak podaje historyk Tukidydes, był konflikt między Koryntem a Korkyrą. Pozornie nic nieznacząca utarczka między dwoma przeciętnej wielkości polis, uruchomiła długi łańcuch sojuszy i powiązań, co w końcu przeciwstawiło sobie Ateny i Spartę. Wojna wybuchła w 431 r.p.n.e. Pierwszy jej etap, niezwykle krwawy i wyniszczający, toczył się przede wszystkim na lądzie, nie przyniósł jednak rozstrzygnięcia. Zawarto pokój ma 30 lat w 421 r.p.n.e. w celu odbudowania swych sił, bowiem oba polis były mocno zniszczone wojną. Pokój przywracał stan sprzed rozpoczęcia wojny. Jego postanowienia wywołały niezadowolenie wśród wielu ludzi w Atenach i w Sparcie. Spowodowało to odnowienie wojny już w 418 r.p.n.e. Atenom od początku wiodło się źle, w dodatku Sparta zawiązała sojusz z Persją. Doprowadziło to do ostatecznego upadku Aten - w 405 r.p.n.e. armia ateńska została rozgromiona pod Ajgospotamoj, a rok później Ateny skapitulowały. Sparta doprowadziła do rozwiązania floty ateńskiej i do likwidacji ustroju demokratycznego, wprowadzając w Atenach rządy 30 tyranów.